Tôi vừa nhận thư Y Phương. YP gửi tôi mấy bài "kể xấu" về Trần Đăng Khoa. Xem ra YP đã lẩn thẩn mất rồi, tôi chỉ thấy bực cho cái thằng bạn từ thuở còn mặc quần thủng đít này của tôi mà thôi. Nó nói xấu con gái Cao Bằng bọn tôi ghê quá. Cũng may mà Trần Đăng Khoa không thuộc diện "Máu..." cho lắm, chứ nếu không thì bây giờ Hội Văn học Nghệ thuật Cao Bằng nhà tôi lại chẳng tòi ra cả đàn thần đồng thơ mang zen của Trần Đăng Khoa rồi ấy à! YP ơi là YP! sao mà dại dột đến thế! Phen này về cao Bằng chắc chết rồi YP ơi!
Cốm ơi! Chín chén chưa say         
  Toàn cốm

Hình như đó là năm 94, 95 gì đấy của thế kỷ trước. Tôi không còn nhớ chính xác. Khi ấy hội Văn nghệ Cao Bằng mở trại sáng tác cho các tác giả trẻ là người dân tộc thiểu số. Đây là một việc làm bình thường với các tỉnh thành dưới xuôi. Nhưng với quê tôi, lại là một sự kiện còn khá mới mẻ  và đầy hấp dẫn. Sự kiện đó đã khiến cho áo ngắn áo dài cùng tò mò. Họ muốn hiểu trại sáng tác là thế nào. Tại sao gọi là trại. Chỗ đấy, nó gợi cho người ta liên tưởng tới sự đánh đập, giam cầm, những kẻ phạm tội. Hơn là nơi tập trung các cây bút ló lé tài năng văn chương. Để họ yên tâm nghĩ ngợi, sáng tạo nghệ thuật. Làm ra một bài thơ, một truyên ngắn...Công phu lăm lắm chứ không nhàn hạ đâu.

 (Xem tiếp)

Trần Nhương

Không biết từ khóa 6, khóa 7 gì đó việc kết nạp hội viên Hội Nhà văn Việt Nam là một sự kiện rất chi quan trọng của những người cầm bút. Do quy luật cung cầu lệch nhau nên sinh ra chuyện phải cầu cạnh, chạy vạy quen thân để được kết nạp. Năm nào cũng có tới 500 đơn, qua hai ba vòng loại mà số kết nạp chỉ vài chục thì nhất định phải "có cách" mới lách được, có khi còn phải lựa chiều nghiêng để lọt vào...Như năm nay có 131 n gười qua vòng loại rồi mà số kết nạp chỉ 1 phần 3...
Cũng không trách ai được kể cả người cho và người xin. Hình như cái danh Nhà văn nó hấp dẫn còn hơn rất nhiều cái danh giáo sư, tiến sĩ. Cái dân ta thích danh giống như các gia đình nông dân bán trâu, làm thuê cấy mướn để cho con thi đại học, học xong lại chạy xin việc bở hơi tai. Chả có mấy hội đoàn, tổ chức bây giờ còn nhiều người tha thiết xin vào như Hội Nhà văn của chúng ta. Nói gì thì nói đó cũng là sự hấp dẫn tự nhiên của nó.
Có điều nhiều người tài thì không giỏi cách để được kết nạp, có nhiều người chưa tài nhưng biệt tài để quan hệ, xuất hiện liên tục nên thành quen tên quen mặt lại vào ngon ơ. Nhiều năm nay có người vận dụng nội lực ngoại lực để được kết nạp rồi ôm cái danh Nhà văn và nghỉ giải lao chả viết lách gì nữa. Có người thì dùng văn chương minh họa, bồi bút để kiếm cách vinh thân, chí ít thì cũng cầu an. Cái tư tưởng nô lệ thâm căn cố đế từ hồi phong kiến đế quốc, từ thời bao cấp đã làm cho một số nhà văn hèn đi. Mang tiếng là kẻ sĩ mà bảo sao nghe vậy, không có chính kiến, không biết phản biện để mong được một chút lộc vụn...Có lúc ngay cả cái Hội danh giá của mình cũng bị người ta coi thường như một công cụ. Vì sao thế nhỉ ???
   Nhớ những khóa mà nhà văn Nguyễn Đình Thi, Vũ Tú Nam làm Tổng thư ký sao mà sang trọng, sao mà kiêu hãnh. Người ta cần mình chứ mình không cần người ta nên đã cho Hội một vị thế "Kính nhi viễn chi". Tất nhiên thời buổi càng ngày càng xuống cấp, đến nỗi có cả việc mua quan bán chức thì không thể đòi hỏi bây giờ như được ngày xưa..Nhưng...
   Cái ngày xưa ấy việc kết nạp thật nhẹ nhàng. Tôi được kết nạp năm 1983, tức là 27 năm trước. Ngày ấy tôi làm đơn cũng có 2 hội viên giới thiệu. Nộp đơn rồi thì quên luôn chả hỏi han, chả chạy ngược chạy xuôi gì. Bỗng một hôm nhận được một phong bì của Hội Nhà văn gửi đến cơ quan tôi. Ngày ấy tôi là biên tập viên phòng Văn nghệ Nhà xuất bản Quân đội. Mở phong bì ra thấy một nửa tờ giấy pơluya, chữ đánh máy màu tím. Nội dung thông báo để tôi biết tại cuộc họp BCH xét duyệt kết nạp hội viên mới "đồng chí đã được BCH nhất trí kết nạp vào Hội Nhà văn". Bên dưới có dấu đỏ và chữ ký của nhà văn Hữu Mai hay nhà thơ Chính Hữu tôi cũng không còn nhớ.Thế thôi, đơn giản thế là tôi trở thành Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Hình như có 1 năm dự bị nữa thì phải..
   Bây giờ do đông người muốn vào mà số kết nạp có hạn nên các bạn bè, đồng nghiệp của tôi cũng vất vả thật. Nếu tôi ở hoàn cảnh các bạn tôi bây giờ chắc không thể phớt lờ như 27 năm trước được.
   Ước ao bao giờ việc hội đoàn thật cởi mở thật dễ dàng ai thích thì vào ai không thích thì ra, không thích hội này thì vào hội kia, không thích hội nào thì tự do độc lập ngồi viết cho khoái...

Chủ nhật ngày  24/1/2010